Power Platform’un Temel Ögeleri-2. Ortak Veri Hizmetleri (CDS*)

*CDS, 2020 Kasım ayı güncellemesiyle artık Microsoft Dataverse olarak adlandırılmıştır.

Herkese merhaba,

Bugün Power Platformun temel ögelerinden CDS yani Ortak Veri Hizmetleri (Common Data Service)’nden detaylıca bahsedeceğim. Diğer temel ögelerle ilgili yazılarıma şuradan ulaşabilirsiniz.

Microsoft’un CDS tanımına bakarsak, iş uygulamaları tarafından kullanılan verilerin güvenli ve uyumlu bir şekilde depolanmasını ve yönetilmesini sağlayan bulut-tabanlı çözümdür. Başka bir ifadeyle CDS, Power Platformu destekleyen no-code (kodsuz) veritabanı veya depolama hizmetidir. Şirketiniz için veri depolama hizmetinin yanında yönetim, bakım ve güvenlik işlerinin yapılması da Microsoft tarafından sağlanmaktadır.

CDS’in sunduğu bazı altyapısal database çözümleri;

  • Boyutlandırma
  • Kurulum
  • Deploy ve yapılandırma
  • Kurtarma

Aslında liste daha uzun..Bir de CDS’in destek verdiği alanlara bakalım;

  • Güvenlik; CDS, koşullu erişim ve Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama (Multi Factor Authentication, MFA) için Azure Active Directory ile desteklenir.
  • Veri; CDS, size verilerinizi modellemenizi, raporlamanızı ve transformasyonuna destek verir.
  • Depolama; CDS sizin verilerinizin Azure Cloud’da tutulmasını sağlar.
  • Entegrasyon; İhtiyaçlarınızı karşılamak için farklı konularda ve şekillerde entegrasyon söz konusudur, API’lar, web veya veri gibi..

Bu noktada aklınıza şu soru gelebilir: Neden Microsoft’un bu kadar değişik veri depolama yöntemleri var? (SQL Server, Azure SQL gibi) ya da bunlardan hangisini kullanmak daha iyi olur?

Bu soruların aslında net bir cevabı yok, sadece Microsoft size değişik çözümler öneriyor, biri diğerinden daha iyidir diye bir kıyaslama yapmak söz konusu değil bence çünkü hepsinin sunduğu çözümler farklı. Birini seçip diğerlerini seçmemek sizin için “yanlış” bir çözüm değil. Özetle CDS, Power Platform ile entegre çalışabilen no-code bir alternatiftir.

Şimdi biraz Entity, Field ** (yeni terminoloji için aşağıya bakınız) ve Relationship’lerden bahsedelim kısaca..

Entity (Varlık); veritabanındaki ya da exceldeki tablolara benzetebiliriz. Tabloyu oluşturan satır ve sütunlar. Mesela “müşteri” bir entity’dir.

Field (Alan); Varlık içinde tutulan bilgilerin depolandığı alanlardır. Tablonun sütunları gibi düşünülebilir. “Müşteri”nin adı, soyadı, adresi gibi bilgileri alan’dır.

Relationship (İlişki); Veriyi daha etkin kullanmak için çok sayıda entity’e bölebilir ve bu entityler arasında ilişkiler kurarak işinizi kolaylaştırabilirsiniz. Mesela “Müşteri”, “Ürün”, “Sipariş”, “Kargo” gibi entityleri tek başlık altında toplamaktansa birden fazla entıty’e bölüp tablolar arası ilişkilendirme ile farklı bilgileri biraraya getirebilirsiniz. İlişkiler pek çoğunuzun aşina olduğu bire çok (1:N), çoka çok (N:N) şeklinde olabilir. Daha fazla ayrıntı için tıklayabilirsiniz.

Örnek olarak Power Apps’de Veri altında yer alan Entity’lere bakalım. Power App’in içinde en sık kullanılan entity’ler gömülü şekilde kullanıma hazır halde gelir. Bu entityleri değiştirebilir veya “+New Entity” ile kendiniz yeni entity’ler girebilirsiniz.

İş Kuralı; Entity’lerin içinde yer alan field’lar arasına koşul koymak isterseniz Business Rule (İş kuralı) oluşturmanız gerekmekte. İş kuralı oluşturmak için sizi Power Apps içinde Business Rule Editor’a yönlendiriyor ve drag-drop (sürükle bırak) ile basit bir şekilde alanlar arası koşulları oluşturabilirsiniz.

Var olan bir iş kuralını editlemek için önce onu deaktif etmeniz gerektiğini unutmayın..

Sıra geldi Common Data Model (CDM)‘den bahsetmeye..

CDM, Microsoft’un tanımıyla iş uygulamalarının ve analitik uygulamalarının kullandığı bir dizi standart, genişletilebilir veri şemasından oluşan açık kaynaklı ortak veri dilidir.

Ortak veri modeli, bir dizi standartlaştırılmış veri, varlık ve ilişkilerden oluşur. Microsoft ve diğer büyük firmaların ortak olarak geliştirdikleri açık kaynaklı bir veri modelidir.

Peki CDM ile CDS arasındaki ilişki nedir?

Yukarıda Power Apps içinde default gelen entitylerden bahsetmişim, İşte bu entityler CDM’in entityleridir.

Bu postta Power Platformun üç temel ögelerinden olan ortak veri hizmetinden bahsettim. Umarım faydalı olmuştur. Diğer ögeler için linki tıklayabilirsiniz.

**Yenileme

Arkadaşlar Kasım 2020’de Microsoft terminolojiyi değiştirdi ve aşağıdaki tabloyu yayınladı.

Legacy TermCurrent Term
Entity, entitiesTable, tables
Field, fields
Attribute, attributes
Column, columns
Record, recordsRow, rows
Option set, multi select option sets
Picklist, picklists
Choice, choices
Two OptionsYes/No

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s